4 Αυγούστου 1936 - Ιωάννης Μεταξάς. Ένας διορατικός στρατιωτικός και πολιτικός ηγέτης αναλαμβάνει την πατρίδα μας.

 

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1936
Η εγκαθίδρυση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου 
και η προετοιμασία της Ελλάδας για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Γράφει ο Διονύσιος Βουλγαρόπουλος

Δημοσιογράφος
-Πρόεδρος Δ.Σ. Βασιλικής Ενώσεως Ελλάδος και
-Πρόεδρος εθνικής αντιστασιακής οργάνωσης «Π.Α.Ο. Μακεδονίας»

 

Ο Ιωάννης Μεταξάς υπήρξε, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ειδικότερα η περίοδος της διακυβέρνησής του θεωρείται ότι συνέβαλε καθοριστικά στην προετοιμασία της Ελλάδας για τις προκλήσεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Στις 13 Απριλίου 1936 ο Ιωάννης Μεταξάς ανέλαβε την πρωθυπουργία, έχοντας προηγουμένως λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή. Η Ελλάδα της εποχής αντιμετώπιζε έντονη πολιτική αστάθεια, απόρροια του Εθνικού Διχασμού, των διαδοχικών βενιζελικών κινημάτων της προηγούμενης δεκαετίας (1922-1935) και της έντονης κοινωνικής αναταραχής.

Η αυξανόμενη κοινωνική ένταση και οι απεργιακές κινητοποιήσεις του 1936 καθοδηγούμενη από το Κ.Κ.Ε., δημιουργούσαν σοβαρό κίνδυνο αποσταθεροποίησης της χώρας. Υπό αυτές τις συνθήκες, το βράδυ της 4ης Αυγούστου 1936, ο Μεταξάς, με τη σύμφωνη γνώμη του βασιλιά Γεωργίου Β΄, προχώρησε στην επιβολή στρατιωτικού νόμου, στη διάλυση της Βουλής και στην αναστολή ορισμένων διατάξεων του Συντάγματος, εγκαινιάζοντας το καθεστώς της 4ης Αυγούστου.

 

Η περίοδος της 4ης Αυγούστου, χαρακτηρίστηκε από κρατική οργάνωση, ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης και συστηματική στρατιωτική προετοιμασία. Στο διάστημα αυτό προχώρησαν η κατασκευή της οχυρωματικής «Γραμμής Μεταξά», η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων με νέο εξοπλισμό και η εκπαίδευση του στρατεύματος, ενέργειες που θεωρείται ότι συνέβαλαν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της ιταλικής εισβολής το 1940. Στην ίδια περίοδο επετεύχθησαν κοινωνικές και εργασιακές μεταρρυθμίσεις, όπως η λειτουργία του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Ι.Κ.Α.), η εφαρμογή του οκταώρου και η ίδρυση της Εθνικής Οργάνωσης Νεολαίας (Ε.Ο.Ν.), ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προβολή της ιδέας του «Γ΄ Ελληνικού Πολιτισμού». 
Ο ίδιος ο Ιωάννης Μεταξάς χαρακτήριζε το καθεστώς της 4ης Αυγούστου ως 
«Η Ελλάδα έγινε ένα Κράτος αντικομουνιστικό, Κράτος αντικοινοβουλευτικό, Κράτος ολοκληρωτικό, Κράτος με βάση αγροτική και εργατική, και κατά συνέπεια αντιπλουτοκρατικό χωρίς κόμμα ιδιαίτερο να κυβερνά.».

 

H προετοιμασία της περιόδου 1936-1940 αποτέλεσε τη βασική προϋπόθεση για την επιτυχή αντίσταση της Ελλάδας απέναντι στην ιταλική επίθεση της 28ης Οκ

τωβρίου 1940, καθώς  ο Ιωάννης Μεταξάς, ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ και η στρατιωτική ηγεσία, με επικεφαλής τον στρατηγό Αλέξανδρο Παπάγο, διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην πορεία εκείνης της ιστορικής περιόδου. Αναντίρρητα, από την  4η Αυγούστου 1936 μπήκαν οι βάσεις που οδήγησαν στη συνέχεια στο ηρωικό «ΟΧΙ» του 1940 στον Ιταλό εισβολέα.

 

Τέλος,  η  εγγονή του Ιωάννη Μεταξά, Ιωάννα Φωκά, έχει χαρακτηρίσει τον παππού της ως έναν διορατικό στρατιωτικό και πολιτικό ηγέτη, του οποίου το όνομα συνδέθηκε με την αντίσταση της Ελλάδας κατά των δυνάμεων του Άξονα.

 

Για τους Έλληνες που τιμούν τη μνήμη του Ιωάννη Μεταξά, η 4η Αυγούστου αποτελεί σταθμό της νεότερης ιστορίας. Με διορατικότητα, αποφασιστικότητα και αίσθημα ευθύνης προετοίμασε την Ελλάδα για τη μεγάλη δοκιμασία του 1940, ενίσχυσε την εθνική άμυνα και καλλιέργησε το φρόνημα που επέτρεψε στον Ελληνισμό να αντισταθεί με απαράμιλλο ηρωισμό. Η ιστορία θα συνεχίσει να κρίνει τις επιλογές και το έργο του, όμως ο Ιωάννης Μεταξάς παραμένει σύμβολο εθνικής αποφασιστικότητας, πατριωτισμού και κρατικής ευθύνης. Η μνήμη του συνδέεται με το έπος του 1940 καθώς όταν η Πατρίδα βρέθηκε μπροστά στον κίνδυνο, ο Μεταξάς διέθετε την γενναιότητα που απαιτούσαν οι περιστάσεις.

 

Σχόλιο (Ομάδος Εκπαιδευτικών «Ο Παιδαγωγός»)

Και μόνο το Έπος του 1940 και η «Γραμμή Μεταξά» που σταμάτησε ανέκοψε την Γερμανική εισβολή (τον Απρίλιο 1941) στην πατρίδα μας, δείχνουν το έργο του εθνικού μας αυτού ηγέτη.
Σχετικές αναρτήσεις μας για τα οχυρά που οργάνωσε κυριολεκτικά "κάτω από τη μύτη των Βουλγάρων" ο Μεταξάς, σε παλαιότερες αναρτήσεις μας εδώ, εδώ, εδώ, εδώ